Mariska Jas, Alkmaar
Huidige functie: Adoptieconsultant
Achtergrond: Servicedesk → Project Engineer → Projectmanager → Adoptieconsultant
Wie met Mariska Jas praat over ICT, merkt al snel dat het gesprek niet begint bij technologie. Het begint bij mensen: “Adoptie is mensenwerk. Technologie krijgt pas waarde als mensen begrijpen waarom een verandering plaatsvindt en hoe zij ermee kunnen werken.”
Die visie vormt de basis van haar werk als adoptieconsultant bij Nedvice. Organisaties investeren volop in Microsoft 365, Teams, SharePoint, OneDrive en Microsoft Copilot om slimmer samen te werken. Maar volgens Mariska ontstaat de échte waarde pas wanneer medewerkers begrijpen waarom er iets verandert én hoe nieuwe technologie hen in hun dagelijkse werk helpt.
Van servicedesk naar de menselijke kant van ICT
Mariska werkt inmiddels bijna zeven jaar bij Nedvice en groeide in die periode stap voor stap mee met de organisatie. Ze begon op de servicedesk, waar ze dagelijks klanten hielp met vragen en incidenten.
Al snel merkte ze dat haar interesse verder ging dan het oplossen van een losse melding. Achter veel vragen zat een grotere uitdaging. Waarom ontstond een probleem eigenlijk? En hoe voorkom je dat dezelfde vraag steeds terugkomt?
Vanuit die nieuwsgierigheid groeide ze door naar Project Engineer en later naar Projectmanager. In die rollen zag ze regelmatig hetzelfde gebeuren. Technisch werd een project netjes opgeleverd, maar de gewenste verandering binnen de organisatie bleef uit.
“Een SharePoint-omgeving kan perfect ingericht zijn. Maar als mensen niet weten waarom ze anders moeten werken of wat het hen oplevert, verandert er uiteindelijk weinig.”
Die ervaring bracht haar vanzelf bij haar huidige rol als adoptieconsultant.
Technologie verandert pas iets als mensen veranderen
Voor Mariska is adoptie geen extra stap aan het einde van een project. Het is een essentieel onderdeel van een succesvolle ICT-verandering. Een organisatie kan investeren in de beste technologie, maar als medewerkers niet weten hoe zij die effectief kunnen gebruiken, blijft een groot deel van de waarde onbenut. Adoptie helpt om technologie te vertalen naar de dagelijkse praktijk.
“Techniek op zichzelf creëert nog geen verandering.” Volgens Mariska begint dat altijd met luisteren. Voordat er sprake is van een training, workshop of presentatie, wil ze eerst begrijpen hoe een organisatie werkt. Wat speelt er op de werkvloer? Welke digitale vaardigheden zijn aanwezig? Hoe communiceert het bestuur over veranderingen? Welke vragen of zorgen leven er bij medewerkers?
Pas wanneer dat beeld compleet is, wordt bepaald welke aanpak het beste past.
Geen organisatie is hetzelfde
Juist daarin verschilt ieder traject. Binnen de zorg of het onderwijs werkt een persoonlijke en interactieve aanpak vaak goed. Medewerkers zijn daar gewend om samen te leren, ervaringen uit te wisselen en nieuwe werkwijzen met elkaar te ontdekken. In meer technische organisaties sluit een compactere aanpak met duidelijke communicatie, documentatie of inspiratiesessies soms juist beter aan.
“Er bestaat geen standaard adoptietraject. De aanpak moet passen bij de organisatie, niet andersom.”
Adoptie is meer dan een training
Volgens Mariska wordt adoptie nog regelmatig verward met het geven van een training. Terwijl dat slechts één onderdeel kan zijn van een veel groter geheel. Adoptie gaat ook over communicatie, verandermanagement, gebruikersbegeleiding, gedragsafspraken en het creëren van draagvlak. Soms is een workshop de juiste keuze. Soms helpt een open vragensessie. En soms begint de verandering juist met een goed gesprek tussen bestuur en medewerkers.
Goede communicatie speelt daarin een belangrijke rol. Bestuurders zien niet altijd welke impact een verandering heeft op de dagelijkse praktijk, terwijl medewerkers niet altijd begrijpen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Achter een besluit zitten vaak redenen zoals budget, capaciteit of andere prioriteiten. Wanneer die context ontbreekt, ontstaat sneller onbegrip of weerstand.
“Wanneer mensen begrijpen waarom iets verandert, zijn ze vaak veel eerder bereid om mee te bewegen.”
Van terughoudend naar nieuwsgierig
Dat zag Mariska ook tijdens verschillende Lunch & Learn-sessies over Microsoft Copilot.
Tijdens de eerste bijeenkomst waren veel deelnemers afwachtend. Ze hadden er geen tijd voor of dachten dat ze eerst alles moesten begrijpen voordat ze ermee konden werken.
Door uit te leggen dat werken met AI vooral een vaardigheid is die je ontwikkelt, veranderde de sfeer.
Een week later deelden medewerkers zelf praktijkvoorbeelden, hielpen ze elkaar en ontstonden er gesprekken over veiligheid, privacy en prompten.
“Dat is het mooiste moment. Niet wanneer een training is afgerond, maar wanneer mensen zelf verder gaan.”
Volgens Mariska is dát het moment waarop adoptie echt geslaagd is. Niet wanneer een project technisch is opgeleverd, maar wanneer medewerkers zelfstandig met een nieuwe werkwijze aan de slag gaan. Nog mooier wordt het wanneer zij zelf verbeterideeën aandragen. Dan leeft de verandering binnen de organisatie.
AI vraagt om meer dan techniek
De ontwikkelingen rondom AI en Microsoft Copilot volgen elkaar in hoog tempo op. Volgens Mariska betekent dat ook dat de manier waarop organisaties naar adoptie kijken verandert.
Een handleiding van een paar weken geleden kan vandaag alweer achterhaald zijn doordat functionaliteiten veranderen. Daarom verschuift de aandacht steeds meer van het uitleggen van specifieke functies naar het ontwikkelen van digitale vaardigheden, kritisch denken en het vermogen om met verandering om te gaan.
Tegelijkertijd wordt ook de inrichting van de digitale werkomgeving steeds belangrijker.
Veel organisaties zijn tijdens de coronaperiode versneld gaan werken met Teams, SharePoint en OneDrive. Nu ontstaat de volgende vraag: hoe zorg je ervoor dat die omgeving overzichtelijk blijft? Waar sla je informatie op? Wanneer gebruik je e-mail, Teams-chat of SharePoint? En hoe zorg je ervoor dat AI straks betrouwbare antwoorden kan geven als informatie verspreid of ongestructureerd staat opgeslagen? Volgens Mariska zijn dat minstens zulke belangrijke vragen als de techniek zelf.
Adoptie gaat ook over cultuur
Voor Mariska raakt adoptie daarom niet alleen aan technologie, maar ook aan samenwerking en organisatiecultuur. Het gaat om duidelijke afspraken. Over bereikbaarheid. Over informatiestromen. Over verwachtingen.
“Teams op je telefoon kan ontzettend handig zijn. Maar niet als medewerkers daardoor het gevoel krijgen dat ze altijd beschikbaar moeten zijn.”
Ook dat hoort volgens haar bij moderne adoptie: zorgen dat technologie niet alleen gebruikt wordt, maar ook op een gezonde en duidelijke manier onderdeel wordt van het dagelijkse werk.
Mensen maken uiteindelijk het verschil
Waar Mariska zelf de meeste energie van krijgt? Mensen helpen groeien. Of dat nu een medewerker is die meer vertrouwen krijgt in technologie, een organisatie die beter gaat samenwerken of een presentatie voor een grote groep die precies de juiste gesprekken op gang brengt.
Presenteren vond ze vroeger spannend, maar juist wanneer een sessie interactief wordt en mensen geïnspireerd naar huis gaan, geeft het haar veel energie.
Wat ze hoopt dat klanten na afloop zeggen?
Dat de samenwerking prettig was. Dat werd meegedacht. En vooral dat het traject daadwerkelijk iets heeft opgeleverd. Want hoe goed een technische oplossing ook is, uiteindelijk zijn het de mensen die bepalen of een verandering slaagt.
En precies daarom blijft haar belangrijkste boodschap onveranderd:
Adoptie is mensenwerk.
